De heuvels van de Duitse deelstaten Hessen en Rheinland-Pfalz spelen een grote rol in de geschiedenis van het Nederlandse koningshuis. In deze regio’s woonden veel voorouders van de huidige koning Willem-Alexander. Tijdens deze zesdaagse fietstocht over de Oranjeroute, kom je onder andere langs de stad waar hij een deel van zijn achternaam aan te danken heeft. En dat niet alleen. Je doet zes plaatsen aan die elk hun eigen verbinding hebben met het Nederlandse koningshuis. Al die geschiedenis en cultuur levert je, gecombineerd met de prachtige natuur in deze streek, een prachtig fietsavontuur op.
Dit artikel komt uit de tweede editie van het gratis online magazine Op pad over de Oranjeroute
Langs de vroegste geschiedenis van het koningshuis
De band die het Nederlandse koningshuis met de stad Nassau heeft, laat zich raden. Willem van Oranje was onder andere de graaf van Nassau en de naam van de stad komt nog altijd voor in de achternaam van de koninklijke familie. Het hoofdkwartier van de familie was Burg Nassau, dat je vanuit het centrum, de Altstadt, van Nassau aan de overkant van de rivier ziet liggen. Vanuit de Altstad fiets je naar het kasteel, waar je je nog even kan verdiepen in de geschiedenis van het Huis Oranje-Nassau, dankzij een grote stamboom met alle verschillende takken van de familie. Daarna volg je de rivier de Lahn richting Diez. De omgeving in deze regio is erg berg- en rotsachtig, wat betekent dat je zo nu en dan even flink moet klimmen (of juist dalen). Maar voor die inspanning word je vaak beloond met een prachtig uitzicht.
Na iets meer dan dertig kilometer sta je in Diez. Daarmee is deze etappe meteen de kortste etappe, maar dankzij bezienswaardigheden als Burg Laurenburg is het zeker de moeite waard om de tijd te nemen voor deze rit.
Diez is een echte Oranjestad, met als bekend hoogtepunt de barokke pracht en praal van Schloss Oranienburg. Daarmee wordt de toon gezet voor deze etappe die je richting Braunfels zal voeren. Onderweg kom je namelijk nog veel meer prachtige kastelen tegen. Je fietst – nog altijd de Lahn volgend – via Limburg an der Lahn en Vilmar naar Braunfels. Aan kastelen en uitzichten onderweg geen gebrek en zeker de imposante muren van Burg Runkel zijn een stop waard.
Bij Braunfels, het eindpunt van deze etappe, draait alles weer om de Oranjes. Braunfels is namelijk de geboorteplaats van Amalia van Solms-Braunfels. Zij trouwde uiteindelijk met stadhouder Frederik Hendrik van Oranje en gaf samen met haar man opdracht voor de bouw van Huis ten Bosch in Den Haag. Hun vijfde dochter, Albertine Agnes van Oranje, trouwde met Frederik Willem van Nassau-Dietz, een van de stamvaders van het Nederlandse koningshuis. De thuisbasis van de familie Van Soms-Braunfels was Schloss Braunfels.
Het indrukwekkende kasteel is zeker een bezoekje waard. Het behoort tot de meest indrukwekkende kastelen van Duitsland en wordt nog steeds bewoond door de familie van de graaf Opeersdorff-Solms-Braunfels, inmiddels al in de 21e generatie. Een groot deel van het kasteel, inclusief de grafelijke collectie, is echter ook te bezichtigen. In een van de poorten ligt ook het Café im Schloss waar je rondleidingen kunt boeken door het slot. Ook het plaatsje Braunfels met zijn steegjes en vakwerkhuizen is een bezoek waard. Via een voorouder van de graaf, Amalia von Solms-Braunfels, heeft kasteel Braunfels natuurlijk ook een Nederlandse connectie. Zij werd in 1602 op kasteel Braunfels geboren en trouwde in ballingschap in Nederland met Frederik Hendrik van Oranje. Hun vijfde dochter, Emilie Albertine Agnes, trouwde op haar beurt met Frederik Willem van Nassau-Diez en trad daarmee toe tot het Nederlandse koningshuis. Tijdens de Dertigjarige Oorlog (1918-1648) liep Slot Braunfels grote schade op tijdens een reeks belegeringen. Uiteindelijk werd die schade met inzet van architecten uit Nederland weer hersteld.
Foto: © Oranienstadt Dillenburg/Dominik Ketz
Bakermat van het koningshuis
Na Braunfels gaat de route richting nóg zo’n bakermat van het Koningshuis: Dillenburg, de geboortestad van Willem van Oranje. Het originele kasteel waar hij ter wereld kwam, bestaat niet meer. Vandaag de dag staat op de plek van het kasteel de Wilhelmsturm, die in 1873 ter ere van Willem van Oranje werd gebouwd.
Na Dillenburg is Siegen de volgende stop op de route. Siegen speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van het huis Oranje-Nassau. Zo vind je hier de laatste rustplaats van Johan Maurits, een neef van Willem van Oranje. De geschiedenis laat hier echter ook zien dat het binnen grote adellijke families zoals het huis Oranje-Nassau niet altijd pais en vree was. De familie Nassau-Siegen splitste zich langs religieuze lijnen: er was een katholieke tak en een protestantse tak die elk een eigen kasteel in Siegen als thuisbasis hadden. In het Untere Schloss woonde deze protestantse tak en in het Obere Schloss de rooms-katholieke. Het Untere Schloss is nu onderdeel van de Universiteit van Siegen en in het Obere Schloss vind je nu een museum. In dat museum zijn veel werken van de Vlaamse schilder Peter Paul Rubens te zien, want hoewel we de schilder vandaag de dag vooral kennen als Vlaams, werd hij hier in Siegen geboren. Vlak bij het Obere Schloss staat het huis waar hij geboren werd.
Roerige geschiedenis in Siegen
Neem de tijd voor een bezoek aan Siegen. Niet alleen is er veel te zien, maar na Siegen staat ook de langste etappe van de route op het programma: die voert namelijk in 85 kilometer richting Frankenberg.
Neem de tijd voor deze etappe, want onderweg kom je langs veel natuurgebieden waar je als natuurliefhebber je hart op kan halen. En hoewel het grootste deel van de route redelijk vlak is, zitten er wel een aantal secties in de route waarbij je flink moet klimmen en dalen. Gelukkig zijn er onderweg veel prachtige historische plaatsen waar je doorheen komt en waar je als dat nodig is, even op adem kan komen en de benen wat welverdiende rust kan geven, terwijl je geniet van de historische omgeving.
Het eindpunt van deze lange fietsdag is Frankenberg. Een plaatsje dat geen directe band heeft met de geschiedenis van het Nederlandse koningshuis, maar daardoor zeker niet minder interessant is voor geschiedenisliefhebbers. Het stadje heeft een prachtig oud centrum, met als historisch hoogtepunt het Steinhaus, dat gebouwd is in 1240! Ook het Raadhuis, met maar liefst tien torens, laat zien hoe rijk de geschiedenis van de streek is.
Door de natuur naar Bad Arolsen
Het laatste traject van deze fietstocht is met 82 kilometer ook niet klein. Vanuit Frankenberg gaat het via Waldeck naar Bad Arolsen. Net als de vorige rit, voert deze tocht je door prachtige natuur, want een groot deel van de route doorkruist het Nationale Park Kellerwald-Edersee. Een gebied met dichte bossen maar ook schitterende meren waar je misschien wel even een frisse duik kunt nemen, afhankelijk van het jaargetijde natuurlijk. Een goede plek voor een pauze, kan Waldeck zijn. Deze historische stad wordt gedomineerd door het gelijknamige slot, maar ook kun je hier weer genieten van heel veel vakwerkhuizen. Ook beroemd hier, is de Edertalsperre, de stuwdam die tijdens de Tweede Wereldoorlog beroemd werd door de aanval van de Britse Dam Busters. Voor wie het liever bij de geschiedenis van de Oranjes houdt, is het kasteel natuurlijk een aanrader. Het slot was het bezit van de graven van Waldeck, die vanuit hier lang de streek beheersten. Een bezoekje aan het kasteel is een mooie voorbereiding op het einde van de tocht, in Bad Arolsen.
Toen de graven van Waldeck het kasteel verlieten, trokken ze naar het eindpunt van de route: Bad Arolsen. Hier vind je de barokke paleizen waar Emma, de over-overgrootmoeder van Willem-Alexander opgroeide. In die tijd was Bad Arolsen nog onderdeel van het prinsdom Waldeck-Pyrmont. Dat prinsdom bestaat inmiddels niet meer, maar het kasteel is nog altijd eigendom van de familie Waldeck-Pyrmont, die nog altijd in een deel van het slot wonen. De rest van het kasteel is grotendeels ingericht als museum, waar je in de voetsporten van Emma kan treden.
Fietsen over de Oranjeroute
Er bestaan drie fietsroutes die elk een deel van de Oranjeroute laten zien. De hier beschreven route voert je van Nassau naar Bad Arolsen. Het traject door de heuvelachtige deelstaat Hessen is ongeveer 348 kilometer lang. De route is verdeeld in zes etappes die varieren van 32 kilometer tot meer dan 80 kilometer. Uiteraard zijn er mogelijkheden om die etappe-indeling naar eigen inzicht, conditie en tijd aan te passen. Meer informatie en de GPX-files van deze route vind je hier.
- Een andere fietstocht is die van Apeldoorn naar Lingen. Daarover lees je hier meer.
- Tot slot is er ook een tocht van Apeldoorn naar Moers. Daarover lees je meer in dit artikel.
- Dit artikel is afkomstig uit de tweede editie van ons gratis online magazine over de Oranjeroute.
