(© Matias Caceres via Unsplash)
Er trekt weer een hittegolf over Europa. Als het zo warm is, wordt er vaak gezegd dat je zware inspanningen zoveel mogelijk moet vermijden. Maar kun je echt oververhit raken? En wanneer kun je je fiets nou beter laten staan?
Ja, je kan zeker oververhit raken tijdens een intensieve fietstocht, maar wanneer dat gebeurt, dat is voor iedereen anders. Het is voor een groot deel namelijk erg afhankelijk van je eigen gezondheid en conditie, maar ook van de exacte weersomstandigheden. Het belangrijkste is daarom: luister naar je lichaam. Onthoud dat je voor de lol fietst. Een beetje grenzen verleggen is natuurlijk een deel van de uitdaging, maar het moet wel leuk blijven en zeker niet gevaarlijk worden!
Wanneer moet je op gaan letten?
Elk lichaam is anders en reageert dus anders op hitte. Dat heeft te maken met je eigen conditie, met eventueel medicijngebruik, of je recent nog (veel) alcohol hebt gedronken en natuurlijk speelt ook aanleg een rol. Daarnaast hebben weersomstandigheden ook invloed. Je lichaam koelt makkelijker af bij een lage luchtvochtigheid dan bij hoge luchtvochtigheid. Desondanks zijn er een aantal vuistregels waar je rekening mee kan houden als er warme dagen voorspeld worden.
Tot aan een temperatuur van zo’n 20 graden, hebben de meeste fietsers nergens last van. Vanaf die temperatuur moet je gaan opletten dat je voldoende drinkt. Ergens tussen de 25 en 30 graden bereiken de meeste mensen een punt dat ze ook daadwerkelijk minder presteren. Dat betekent dat je dus niet alleen moet opletten dat je voldoende drinkt, maar dat je je tocht minder intensief moet gaan maken. Minder hard fietsen, minder snel en meer (schaduwrijke!) pauzes waarin je even af kan koelen. Dat moet ook echt, want oververhitting begint dan op de loer te liggen.
Tikt het kwik zo’n 32 graden aan, dan worden zware inspanningen echt risicovol. Lange tochten, zware beklimmingen of juist hele intensieve ritten worden nu echt afgeraden. Bij 35 graden of meer, is het alleen verstandig om met een goede specialistische training op de fiets te stappen.
Wat zijn de risico’s?
Intensieve activiteiten, zoals een stevige fietstocht, kunnen leiden tot oververhitting. Je lichaam warmt door de activiteit sneller op dan dat het kan afkoelen. In zo’n geval warmt je lichaam van binnen te veel op. Dat ‘van binnen’ is belangrijk, het gaat hier echt om je lichaamstemperatuur. In het allerslechtste geval kan dat leiden tot een hitteberoerte.
De eerste signalen van zo’n hitteberoerte:
- Misselijkheid
- Hoofdpijn en duizeligheid
- Kramp
- Droge mond
- Rood en gezwollen gezicht
- Hoge hartslag bij lage inspanning
- Lichaamstemperatuur van boven de 38 graden.
Als iemand een aantal van deze symptomen krijgt, is dat het moment om af te stappen en een koele plek op te zoeken. Jij of je fietsmaatje is nu nog ‘slechts’ oververhit en het is goed mogelijk om erger te voorkomen. Maar, wees voorzichtig, want de situatie kan ook makkelijk verslechteren. Lukt afkoelen niet en verslechtert de situatie? Dan ligt een hitteberoerte op de loer. In dat geval moet iemand echt medische hulp krijgen. De hulpdiensten inschakelen dus.
Schakel de hulpdiensten meteen in als:
- De lichaamstemperatuur boven de 40 graden komt
- Gedrag wordt versuft en verward en persoon is lastig aanspreekbaar.
- Persoon stopt met transpireren, maar heeft een hete, rode en droge huid.
- Spiertrekkingen en verlies van coördinatie.
In zo’n geval moet iemand binnen een half uur afgekoeld worden. Hou de persoon wakker en leg natte doeken of kleding in de hals, oksels, liezen en knieholtes. Ingepakte coldpacks werken ook. Trek overtollige kleding uit, maar let erop dat iemand niet met veel blote huid in de volle zon ligt. Wel kun je de huid van iemand besprenkelen met water en koelen met een ventilatro. Pak iemand niet in met isolatiedekens, maar gebruik zo’n deken wel om snel een soort zonnescherm te maken. Als iemand het bewustzijn dreigt te verliezen, is water geven erg onverstandig. De kans is groot dat iemand zich dan verslikt.
Hoe voorkom je oververhitting?
Voorkomen is altijd beter dan genezen. Let dus even niet op je snelheid, je afstand en al dat soort zaken, maar luister naar je lichaam en probeer onderweg zoveel mogelijk af te koelen.
- Maak geen hele intensieve tochten
- Pauzeer vaker op een schaduwrijke plek
- Drink veel, regelmatig een paar slokken is daarbij vaak beter dan veel vocht in één keer.
- Wacht niet met drinken tot je dorst krijgt.
- Draag luchtige, goed ademende lichtgekleurde kleding
- Fiets helemaal niet als je het echt té warm krijgt
Het is ook handig om je ritten zo te plannen dat je ’s ochtends zo vroeg mogelijk weg bent, voordat het écht heet wordt, en zorg dat je in de middag op een plek bent waar je koel kan blijven. Zijn de omstandigheden echt te slecht? Dan is het beter om een extra rustdag in te plannen. Een mooi moment om tijdens je fietsvakantie een (koel) museum in te duiken, bijvoorbeeld.
Meer tips voor fietsen als het erg warm is, lees je hier.
